Semizotunun faydaları nelerdir?

Botanik açıdan, bu otsu yapraklı sebze semizotugiller ailesine aittir ve bilimsel olarak da ismi portulaca oleracea olarak bilinmektedir.

Yumuşak, etli semizotu yaprakları balık yağları açısından bazı balıklardan daha fazla omega-3 yağ asitleri içermektedir. Eğer vejetaryen olma ya da hayvansal ürünlerden uzak durmak gibi bir durum varsa, semizotu oldukça faydalı olabilmektedir. Sağlıklı koyu yeşil renkteki yaprakları, sahip olduğu yoğun yağ asidi sayesinde balık tüketmek zorunda kalmayı unutturacaktır. (1)

semizotunun sağlığa faydaları

Semizotunun sağlığa olan faydaları

Güçlü bir antioksidan kaynağıdır: Semizotu C vitamini, E vitamini, A vitamini gibi vitaminler ve antioksidanlar açısından oldukça zengindir. Ayrıca semizotu içerdiği glutatyon, melatonin, betalain maddeleri sayesinde obezite, kolesterol ve kalp hastalıkları gibi birçok ölümcül hastalığa karşı koruyucu bir özellik sergilemektedir.

Mineral kaynağıdır: Semizotu önemli mineraller açısından da oldukça zengindir. Oldukça iyi bir potasyum kaynağı olan semizotu kan basıncını düzenlemeye yardımcı olmaktadır. Ayrıca kalsiyum ile de kemik sağlığına destek olmaktadır. İçerdiği diğer mineraller ise fosfor ve demir olarak sıralanmaktadır.

Güçlü bir omega 3 kaynağıdır: Semizotu omega 3 yağ asitleri içermektedir. Bu yağ asidi vücut tarafından üretilememektedir. Bu nedenle, omega 3 almak için semizotu iyi bir yoldur. Aslında omega 3 yağ asidinin ALA ve EPA olarak bilinen 2 tipi vardır. EPA çoğunlukla hayvanlarda bulunaktadır. ALA ise sebzelerde bulunmaktadır. Semizotu ise bu açıdan çok zengindir. Ispanak göre neredeyse 7 kat fazla ALA içermektedir. (2)

Kalp sağlığını destekler: Kardiyovasküler sistemin gücünü artırmak için semizotu çeşitli şekillerde yardımcı olmaktadır. Yaygın olarak kullanılan yağ asitleri açısından iyi bir kaynak olduğu için kalbe son derece faydalıdır. Omega-3 vücutta “kötü” kolesterol miktarını azaltmakta ve kandaki sağlıklı kolesterol dengesini sağlanmaktadır. Böylece, hem kalp krizi, felç, kalp-damar hastalığını önlemekte hem de ateroskleroz riskini azaltmaktadır. Ayrıca içerdiği potasyum ile kan damarlarını açıp kan akışını desteklemekte ve kalp üzerindeki baskıyı kaldırmaktadır.

Çocuk sağlığını destekler: Araştırmalar halen devam ediyor olsa da, yakın zamanda yapılan çalışmalar semizotunun yüksek düzeyde omega 3 yağ asidi içermesi nedeniyle otizm, DEHB ve dünya çapında milyonlarca çocuğu etkileyen diğer konular da dâhil olmak üzere bazı gelişimsel bozuklukları azaltmak için faydalı olabildiğini göstermektedir.

Gastrointestinal hastalıkları tedavi eder: Özellikle geleneksel Çin tıbbında, semizotu yaygın olarak görülen hemoroit, dizanteri kanamalı ishal ve bağırsakla ilgili her şeyi tedavi etmek için kullanılmıştır. Batı tıbbında ise yine semizotundan bağırsak koşullarını iyileştirmek için faydalanılmıştır. Dopamin, malik asit, sitrik asit, alanin, glikoz ve diğerleri de dâhil olmak üzere semizotunda bulunan pek çok faydalı organik bileşikler bu durumla ilişkilendirilmiştir. (3)

Kemikleri güçlendirir: Artan yaşla beraber sağlıklı kemik yapısı daha da önemli bir hale gelmektedir. Eğer kemik yapısı zayıfsa, kırıkların daha kolay yaşanmasına yatkın hale geliriz. Örneğin kalça kemiğinin kırılması yaşam için ciddi komplikasyonlara neden olabilmektedir. Semizotu ise kemik yapısı için harika bir besin olarak kabul edilmektedir. İçerdiği magnezyum ve kalsiyum sayesinde vücuda destek olmaktadır.

Diyabete iyi gelir: Geleneksel Çin tıbbında semizotu diyabet için doğal bir çare olarak binlerce yıldır kullanılmaktadır. Semizotu özünün tip 2 diyabetlilerde kan şekeri seviyelerini kontrol etmeye yardımcı olduğu klinik çalışmalarda görülmüştür. Hastalarda % 44 oranında bir iyileşme gözlemlenmiştir. Hem özlerini hem de direk sebzeyi tüketmek semizotundan bu konuda faydalanmak için yeterlidir.

Kilo vermeye yardımcı olur: Lif oranı açısından da yüksek olan semizotu fincan başına sadece 7 kaloridir. Bu nedenle kilo kaybı için uygulanan diyetlerde mükemmel bir besindir. Özellikle semizotu tohumu kilo kaybında önemli bir yeteneğe sahiptir. Ulusal Sağlık Enstitüleri tarafından semizotu tohumunun kilo verme üzerindeki etkileriyle ilgili çalışmalar yayınlamıştır. (4)

Kanserle mücadele eder: Kanser dünyada en yaygın ve trajik hastalıklardan biri haline gelmiştir, bu nedenle birçok anti-kanserojen gıda maddeleri büyük ölçüde takdir edilmektedir. Semizotunda bulunan belirli antioksidanlar ise akciğer ve ağız kanserlerini önlemek için harekete geçmektedir. Hem C vitamini hem de A vitamini kaynağı olan semizotu, oldukça güçlü bir kanser savaşçısıdır. Diğer yandan, betalain içeren semizotu, sağlıklı hücrelerinde mutasyona neden olan serbest radikalleri durdurabilecek anti-mutajenik etkilere sahiptir.

Migrene iyi gelir: Semizotunda bulunan mevcut B2 vitamini ağrılı migren ve baş ağrısı ile başa çıkmak için kanıtlanmış bir seçenektir. Doktorlar normalde 400 mg yüksek dozlarda riboflavin önermektedir. Böylece, sık sık ciddi migren atakları yaşayanlara koruyucu bir tedavi sağlanabilmektedir. Vitamin B2 doğal bir baş ağrısı ilacı olmakta ve migrenin sıklığını azaltmaktadır. Üstelik yaşanan ağrının süresini de kısaltabilmektedir.

Göz sağlığını destekler: Semizotunda bulunan vitamin A ve beta-karoten yılladır göz sağlığı ve görmeye bağlı koşullarla ilişki olmuştur. Semizotu göz hücrelerine saldıran ve yaşla beraber daha fazla yaşanan hastalıklara neden olan serbest radikalleri ortadan kaldırarak makula dejenerasyonu ve kataraktı önlemeye yardımcı olabilmektedir. Besin programınıza semizotunu dahil etmek göz sağlığınızı korumak için etkili olacaktır. (5)

Kan dolaşımını artırır: Semizotu demir ve bakır açısından oldukça yüksek bir içeriğe sahiptir. Böylece kırmızı kan hücrelerini artırmaktadır. Kan dolaşımı üretimine vücudu teşvik ederek sağlıklı kan dolaşımına destek olmaktadır.

Cilt sağlığını geliştirir: Semizotu sahip olduğu yüksek düzeydeki temel bileşikler sayesinde  cilt hastalıklarının birçoğu için faydalı olabilmektedir. Sağlıklı bir cilt görünümü artırmak için semizotu son derece etkilidir. Kırışıklıkları azaltmak ve leke izlerini çıkarmak için cilt hücrelerinin iyileşmesini sağlamaktadır. (6)

Semizotunu tüketmek için ipuçları

Sapları ve tomurcukları yenebilen semizotu, bıçakla sert köklerinden ayrılmaktadır. Besinleri çoğunlukla korumak için kısa sürelerde düşük sıcaklıkta pişirilmesi önerilmektedir. Antioksidan özellikleri önemli ölçüde kızartma ve kaynatma ile beraber azalsa da, mineraller, karotenler ve flavonoidler buharla beraber pişirildiğinde bozulmadan kalabilmektedir. Servis etmek için bazı tavsiyeler şöyle verilmiştir:

Taze, çiğ yaprakları salata ve sebze suyu olarak kullanılabilir.

Taze, çiğ yaprakları salatalarda kullanıldığı gibi sote olarak da servis edilebilmektedir. Balık ve kümes hayvanlarının yanında garnitür olarak sunulabilmektedir.

Bazı bölgelerde köri, pirinç ile beraber hazırlanan çorba tarifleri oldukça popülerdir.

Ispanak ve sebzelerle beraber kızartılan semizotu yemeklere oldukça hoş bir lezzet katmaktadır. (7)

Semizotunun zararları

Tıpkı diğer gıdalarda olduğu gibi aşırı miktarda semizotu tüketmek sağlık için faydalı değildir. Bu durumda semizotu yüksek miktarda oksalik asit konsantrasyonuna neden olabilmektedir. Oksalat açısından zengin bir besin olsa da semizotu, kalsiyumla beraber böbrek taşları geliştirmeye yatkın kişilerde sağlık komplikasyonlarına neden olabilmektedir. Buna ek olarak, primer hiperoksaluri ve enterik hiperokzalüriye gibi bazı sağlık sorunları olan insanlarda semizotu gibi oksalat içeren gıdalar daha kısıtlı miktarda tüketilmelidir.

Hamilelik: Hamile olan kadınlarda genellikle emmenagogue ( kadınlarda adet dönemlerini kolaylaştıran ilaçlar) gıdalar uterus kasılmalarına neden olabilmektedir. Bu nedenle, semizotu tüketimi tavsiye edilmemektedir. Düşük gibi istenmeyen durumlardan kaçınmak için uzak durmakta fayda vardır. (8)

Tavsiyeler

Kullanılan semizotu miktarı tedavi edilen duruma göre değişebilmektedir. Ağız yoluyla tüketmek için kurutulmuş semizotu 9-15 gram ya da taze semizotu 30-60 gram miktarında önerilmektedir. Büyük miktarlarda cilde uygulamak için bir hamur haline getirmeniz yeterli olacaktır. (9)