Kronik Bronşit Belirtileri

Bronşit, bronş olarak adlandırılan akciğerlerdeki hava yollarının tahriş ve enfeksiyon sonucu iltihaplanmasına bağlı olarak meydana gelmektedir. Temelde akut bronşit ve kronik bronşit olarak iki önemli bronşit türü bulunmaktadır.

Akut bronşit, 2-4 hafta sürmektedir ve genellikle de tedaviye olumlu yanıt vermektedir. Kronik bronşitin ise yapısı farklıdır ve akciğerlerdeki hava yollarının iç duvarlarına uzun vadede zarar vermektedir. Bu, kronik obstrüktif akciğer hastalığı veya KOAH adı verilen bir grup akciğer hastalığının bir parçasıdır. Kronik bronşit giderek kötüleşen ve iyileştirilemeyen bir sağlık durumudur. (1)

Sürekli Öksürük

Her iki bronşit tipinin ortak belirtisi, genellikle kalıcı olan ve sarımsı yeşil bir mukus veya balgamın eşlik ettiği şiddetli öksürüktür. Öksürük çok uzun süre devam edebilmektedir. Devam eden öksürük, göğüs ve karın kaslarında da ağrı ve rahatsızlığa neden olabilmektedir.

Kronik bronşit başlangıcı hastalarının yüzde 85’inde enfekte olunduktan iki gün içinde öksürük başlamaktadır.

Özellikle sabahları, gece boyunca yatma pozisyonu nedeniyle toplanan salgıların sabah aktiviteleri sonucu harekete geçmesiyle öksürük daha da kötü ve belirgin bir hale gelmektedir.

Geceleri hasta yatakta uzanma pozisyonunda olduğu için salgıların harekete geçirilmesi daha muhtemeldir, bu nedenle de öksürük geceleri daha fazla tetiklenebilmektedir. (2)

Kronik bronşit nasıl anlaşılır? Kronik bronşit belirtileri şöyle sıralanabilmektedir:

Kronik Bronşit Belirtileri

Öksürük ve balgam söktürme, yılda en az üç ay, üst üste iki yıl, her gün içerisinde gerçekleşmelidir. Tüberküloz veya diğer akciğer hastalıkları gibi benzer belirtilere sahip olan nedenlerin söz konusu olmadığı bilinmelidir.

Kronik bronşitin en yaygın belirtileri aşağıda sıralanmaktadır. Bununla birlikte, her hasta farklı belirtiler yaşayabilmektedir. Belirtiler aşağıdakileri içerebilmektedir: (4)

  • Öksürük
  • Mukus ya da balgam
  • Sık ve şiddetli solunum yolu enfeksiyonları yaşama
  • Nefes borularının daralması ve tıkanması (bronş)
  • Zor nefes alma
  • Güçsüzlük

Diğer kronik bronşit belirtileri şunlar olabilir:

  • Dudaklar ve cilt mavi renkte görünebilir
  • Anormal akciğer bulguları
  • Ayakların şişmesi
  • Kalp yetmezliği

Kronik bronşit sıklıkla diğer pulmoner hastalıklarla ilişkilidir:

  • Pulmoner amfizem
  • Pulmoner fibroz
  • Astım
  • Tüberküloz
  • Sinüzit
  • Üst solunum yolu enfeksiyonları

Kronik bronşit belirtileri diğer akciğer rahatsızlıklarına veya tıbbi problemlere benzeyebilmektedir, bu nedenle, tanı için mutlaka doktorunuza danışmalısınız. (5)

Acil Tıbbi Yardım Gerektiren Belirtiler

Bazı belirtileri acil tıbbi yardım gerektiren durumların bir işareti olabilmektedir. Tıbbi yardım gerektiren bronşit belirtileri şunlardır:

  • Üç hafta devam eden çok şiddetli öksürük
  • Üç günden fazla yaşanan yüksek ateş
  • Göğüs ağrısı ve hızlı nefes alıp verme
  • Kanlı öksürük veya balgam
  • Uyuşukluk ve karışıklık
  • Tekrarlayan bronşit atakları
  • Astım, amfizem, kalp yetmezliği veya KOAH gibi altta yatan kalp veya akciğer rahatsızlıklarının varlığı
  • Çok genç (yenidoğanlar ve bebekler) hastalar ve bağışıklık sistemi zayıf olan yaşlı hastalar (6)

Kronik Bronşit Nedir?

Bronşit, ciğerlere hava akışı sağlayan bronşiyal tüplerin astarında meydana gelen bir iltihaplanma durumudur. Bronşit hastaları genellikle renksiz ve yoğunlaşmış mukusla beraber öksürmektedir. Bronşit, akut olabilmekte ya da kronik bir hal alabilmektedir.

Genellikle soğuk algınlığı veya diğer solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle gelişen akut bronşit, oldukça yaygın olarak yaşanmaktadır. Daha ciddi bir durum olan kronik bronşit ise bronş tüplerinin astarında sıklıkla tahriş veya iltihap oluşması durumudur.

Akut bronşit, halk arasında akciğerlerin üşütülmesi olarak da bilinmektedir, ancak öksürük haftalarca devam etse de, kalıcı etkiler olmaksızın bir hafta ile 10 gün arasında iyileşme sağlanmaktadır. (7)

Kronik bronşit, akut bronşitten daha farklı sağlık koşullarına ve belirtilere sahiptir. Bronşitin bu türü kalıcıdır ve belirtiler şiddetlendiğinde hasta için oldukça yorucu olabilmektedir. Yavaş yavaş ilerleme eğiliminde olan kronik bronşit, akciğer hastalıklarına karşı dirençsiz olma ya da hava kirleticilerine ve alerjenlere uzun süre maruz kalma sonucu ortaya çıkabilmektedir. (8)

Kronik Bronşit Nedenleri

Kronik bronşit neden olur? Hava yolları hasar görmesi sonucu kronik bronşit oluşmaktadır. Hava yolları, ciğerlerden içeri ve dışarı hava taşıyan tüpler ve keselerdir. Hasar uzun yıllar boyunca akciğerlerde meydana gelen tahrişten kaynaklanmaktadır. Hasar gören hava yolları şişmekte ve fazladan mukus üretmektedir. Şişkinlik havayollarının iç kısmını daha da küçültmektedir. Solunum yolları mukus nedeniyle tıkandığı için hava geçişi zorlaşmaktadır. Bu da, hırıltılı solunum ve nefes darlığına neden olmaktadır.

Sigara içmek, tahrişin en yaygın nedenidir. Diğer nedenler arasında ise ikinci el dumana maruz kalmak, hava kirliliği, kimyasal gazlar, toz ve sık akciğer enfeksiyonları yaşanması bulunmaktadır. (9)

Kronik Bronşit Tedavisi

Kronik bronşit nasıl geçer? Kronik bronşit belirtileri daha uzun sürmektedir. Belirtiler en az üç ay sürerse, bu durum, kronik bronşit olarak değerlendirilmektedir. Kronik bronşit için herhangi bir tedavi yöntemi bulunmaktadır, ancak bazı yaşam tarzı değişiklikleri belirtilerin hafifletilmesine yardımcı olabilmektedir:

  • Sağlıklı bir diyet, akciğer enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olabilmektedir.
  • Doğru beslenmeyle beraber yapılan düzenli egzersiz sağlıklı bir kilo vermeye yardımcı olmaktadır. (fazla kilo solunumu zorlaştırmaktadır)
  • Sigara ve dumanlı ortamlardan kaçınmak belirtilerin hafifletilmesini sağlamaktadır.

Tüm bunlara rağmen herhangi bir iyileşme sağlanmıyorsa, doktora ilaç reçete edebilmektedir. (10)

Kronik Bronşit Ameliyatı

Hasar gören akciğer dokusunun çıkarıldığı akciğer ameliyatı, kronik bronşit tedavisinde uygulanabilmektedir. (11)

Kronik Bronşit İçin Hangi Doktora Gidilir?

Bronşit teşhisi ve tedavisi için başlangıç olarak, bir aile hekime ya da bir kulak, burun, boğaz uzmanına (KBB) başvurabilir, gerekli görülürse, sonrasında göğüs hastalıkları uzmanına sevk edilebilirsiniz. (12)