Romatizma Nedir?

Romatizma çeşitli koşulları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Romatizmal hastalıklarla ilgili çok daha spesifik tanımlamalar mevcuttur. Romatizmal hastalıklar nedenine, belirtilerine, seyrine ve tedavisine bağlı olarak gruplandırılmaktadır. Romatizma koşulları kas ve eklemlerde iltihaba neden olmaktadır. Özellikle, kıkırdak ve kemik hasarına yol açabilmektedir.

Sonuç çoğunlukla eklemlerde ve çevre bölgeler meydana gelen ağrı, şişme ve yanmadır. Romatizma belirtileri bazen günlük aktiviteleri gerçekleştirmeyi zorlaştırabilmektedir. Romatizmadan muzdarip olan kişilerin çoğu belirtilerin şiddetli olduğu zamanlarda hareketlilik konusunda sıkıntılar yaşamaktadır.

Romatizma türüne bağlı olarak uygulanan tedavi yöntemleri, belirtilerin hafifletilmesini sağlayarak hastaların günlük hayata daha çok adapte olmasına yardımcı olabilmektedir. (1)

En sık yaşanan romatizma türleri şunlardır:

  • Romatoid artrit
  • Osteoartrit
  • Ateşli romatizma
  • Çocukluk Dönemi İltihaplı Eklem Romatizması (Juvenil Romatoid Artrit)
  • Romatizmal kalp hastalığı
  • Gut
  • Ankilozan spondilit
  • Fibromiyalji
  • Lupus (2)

Romatizma Belirtileri

Romatizma başlangıcı ve sonrasının en ortak belirtisi eklem ağrısıdır. Bütün romatizmalı hastalıkların en belirgin özelliği vücutta meydana gelen iltihaplanmadır.

Romatizma nasıl anlaşılır? Ortak romatizma belirtileri şunlardır:

  • Ağrı
  • Sertlik, özellikle sabahları
  • Şişme
  • Sıcaklık ve kızarıklık
  • Hassaslık
  • Eklemi normal kullanmada zorluk yaşama

Romatizmal hastalıklar, aşağıdakiler gibi çok çeşitli belirtilere de yol açabilmektedir:

  • Yorgunluk
  • Göz enflamasyonu veya enfeksiyonları
  • Döküntüler ve kaşıntılar
  • Boyun, omurga veya sırt ağrısı
  • Derin bir nefes alma zorluğu
  • Kas ağrısı (3)

Romatizma Nedenleri

Romatizma neden olur? Romatizma, bir takım farklı etkenlerden kaynaklanmaktadır ve nedeni romatizmal hastalığın türüne bağlı olarak değişmektedir. Bazı romatizmal hastalıklar yaşla veya eklemlerin tekrar tekrar kullanımı nedeniyle meydana gelen aşınmalar sonucu oluşmaktadır.

Diğer vakalarda, romatizma, vücudun inflamatuar belirtilerle reaksiyona girmesine neden olan otoimmün rahatsızlığın bir sonucu olabilmektedir. Genetik ve çevresel faktörler, romatizmal hastalıkların çoğunda en sık rastlanan tetikleyicidir.

Diğer yandan, pek çok risk faktörü romatizmal hastalıklarının gelişimine yol açabilmektedir. En önemli risk faktörlerinden bazıları şunlardır:

  • Sigara içmek
  • Aşırı kilo ya da obezite
  • Besin yetersizliği
  • Düzenli egzersiz eksikliği
  • Genetik yatkınlık
  • Tekrarlayan hareketlerin yapıldığı meslekler
  • Spor yaralanmaları
  • Yaşlılık (4)

Romatizma Tedavisi

Romatizma nasıl geçer? Romatizma tipleri ve nedenleri arasında pek çok farklılık olmasına rağmen, tüm romatizmal hastalıklar, durum mümkün olduğunca erken teşhis edildiğinde tedavisi çok daha etkili olmaktadır.

Romatizmal hastalıklar için tedavi seçenekleri arasında, iltihabı azaltmak ve ağrıyı hafifletmek için ibuprofen ve naproksen gibi nonsteroid antiinflamatuar ilaçların kullanılması bulunmaktadır. Steroidal olan ilaçlar ise belirtilerin devam etmesi durumunda kullanılabilmektedir.

Hareket becerisini korumak için düzenli ve hafif egzersiz de yapılabilmektedir. Ayrıca aşırı kilonun verilmesi, sigaranın bırakılması, alkol tüketiminin sınırlandırılması ve dengeli beslenilmesi tedaviye yardımcı olmaktadır. (5)

Uygulanan tedavi yöntemlerinin başarısız olduğu durumlarda romatizma ameliyat düşünülebilmektedir. Ancak, cerrahi müdehale bütün romatizmal hastalıklar için uygun olmayabilmektedir. (6)

Romatizma İçin Hangi Doktora Gidilir?

Romatizma türleri, romatolog olarak bilinen uzman doktorlar tarafından teşhis ve tedavi edilmektedir. (7)

Romatizmaya Ne İyi Gelir?

Romatizma Bitkisel Tedavisi

Zerdeçal: Romatoid artrit belirtileri ile mücadeleye yardımcı olması için zerdeçaldan faydalanabilirsiniz. Zerdeçalın için bulunan ve aktif madde olan kurkumin, steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlardan daha iyi çalışan antiinflamatuar ve antiartritik özellikler içermektedir. (8)

Sarımsak: Güçlü antienflamatuar özelliklerinden dolayı sarımsak, romatoid artrit tedavisine yardımcı olabilmektedir. Sarımsak, ağrı ve şişmeyi azaltmada etkili olan sitokinler olarak bilinen pro-inflamatuar maddelerin üretimini engellemektedir. Ayrıca, eklem hasarına neden olabilecek ve sağlıklı bir bağışıklık sistemini tehdit eden serbest radikaller ile de mücadele etmektedir. (9)

Zencefil: Zencefil, uzun yıllar boyunca romatoid artrit gibi iltihaplı hastalıkları tedavi etmek için kullanılmıştır. Gingerol isimli bir bileşimi içeren zencefil, ağrı, inflamasyon ve şişmeyi azaltmaya yardımcı olan doğal antiinflamatuar özellikler sunmaktadır. (10)

Tarçın: Romatoid artrit belirtilerini hafifleten tarçın, hem iyileştirici hem de antiinflamatuar özelliklere sahiptir. Ayrıca, ağrıları hafifletmeye de yardımcı olabilmektedir.  (11)

Karabiber: Karabiber, romatoid artrit durumunda yaşanan ağrı ve şişliği hafifletmeye yardımcı olabilmektedir. İçerdiği kapsaisin isimli madde, romatoid artriti hafifletmede çok derece etkilidir. Kapsaisin çoğunlukla antiinflamatuar ilaçlarla ilişkili kremlerin ve losyonların yapımında kullanılmaktadır. (12)

Çemen otu: Çemen çekirdekleri, antioksidan ve antiinflamatuar özelliklere sahiptir ve dolayısıyla ağrı ve şişmeyi yönetmeye yardımcı olur. Tohumlar sağlıklı kemikler ve dokular için gerekli vitaminler ve kalsiyum, demir ve fosfor gibi mineralleri içerir. (13)

Yeşil çay: Yeşil çay, osteoartrit’ in belirtilerini kontrol etmenin yanı sıra önlemeye de yardımcı olur. Eklem ağrısı ve şişmeyi azaltmaya yardımcı olan antiinflamatuar ve antioksidan özelliklere sahiptir. (14)

Soğan: Soğanlar vücudun bağışıklığını uyaran fotokimyasallar ve antiinflamatuar özelliklerle doludur. Aynı zamanda, her türlü ağrıyı azaltmak için çalışan kükürt (sülfür) bileşikleri içermektedir. (15)

Limon: Gut ağrısından kurtulmak için vücudun alkalileştirilmesi ve kan akışı içindeki ürik asidin nötrleştirilmesi esastır. Bu taze limon suyu ve karbonat ile kolayca yapılabilir.

Kiraz: Antioksidan özelliklerinden dolayı gut tedavisinde çok yardımcı olabilmektedir. Kiraz, aynı zamanda iltihaplanmayı azaltabilen ve gut ataklarını en aza indirebilen antosiyaninleri de içermektedir. (16)

Muz: Muz, gut tedavisinde çok etkilidir. Muz bulunan yüksek potasyum içeriği, ürik asit kristallerinin, idrara yoluyla vücuttan atılması için sıvı haline dönüştürülmesine yardımcı olacaktır. Muz ayrıca şişlik ve ağrıların tedavisinde de çok etkilidir.

Elma: Uzmanlar her yemekten sonra bir elma yemeyi önermektedir. Elmalarda bulunan malik asit vücuttaki ürik asidi nötralize etmeye yardımcı olur ve böylece gut ağrısı ve iltihaplanmayı hafifletir. (17)

Fesleğen: Fesleğen, stresi azaltan, refah hissini arttıran, organ işlevini düzenleyen ve yorgunluğu gidermeye yardımcı olan adaptojenik bir bitkidir. Ayrıca, antioksidan ve antienflamatuar faydalar da sunmaktadır. (18)

Keten tohumu: Keten tohumu yağı, omega-3 yağ asitleri için mükemmel bir kaynaktır. Omega-3 yağ asitleri hafızayı güçlendirmek ve uygun beyin fonksiyonları için faydalı en iyi besin olarak kabul edilmektedir. Diğer yandan, lupus döküntüsü tedavisinde de oldukça etkili olduğu kabul edilmektedir. Ayrıca, bağışıklık sistemini güçlendirmekte ve iltihaplanmayı azaltmaktadır. (19)

Romatizma Evde Tedavi Yöntemleri

Kompres: Sıcak ve soğuk kompresler, romatizmal hastalıklarına belirtileriyle baş etmeye yardımcı olabilmektedir. Sıcak kompres, ağrılı kasları ve eklemleri rahatlatırken, soğuk kompres ağrıyı azaltırken eklemdeki şişme ve iltihaplanmayı da hafifletmektedir.

  • Sıcak kompres için sıcak su torbasını bir havluyla sarın.
  • Soğuk kompres için biraz buz küplerini ince bir havluyla sarın.
  • Etkilenen bölgeye yaklaşık 3 dakika sıcak kompres yerleştirin.
  • Sıcak kompresi alın ve hemen soğuk kompres yaklaşık 1 dakika kadar koyun.

Bu iki yöntemi ayrı ayrı da kullanabilirsiniz. Etkilenen bölge kırmızı, sıcak ve tahriş olmuşsa sıcak kompreslerden kaçının. Dolaşım sorunlarınız varsa da soğuk kompresi kullanmayın. (20)

Elma sirkesi: Elma sirkesi, romatizmal hastalıkların belirtilerini rahatlamaya yardımcı olabilmektedir. Kalsiyum, magnezyum, potasyum ve fosfor gibi minerallerden açısından zengin olan elma sirkesi, ağrı ve iltihaplanmayı azaltmada oldukça etkilidir.

  • 1 çorba kaşığı çiğ, filtrelenmemiş elma sirkesi ve 1 çay kaşığı balı, 1/2 fincan ılık suya ekleyin. Bunu günde bir kez için.

Etkilenen bölgeye elma sirkesi de uygulayabilirsiniz. Ardından, etkilenen bölgeye sıcak hint yağıyla masaj yapın. Son olarak, alanı pamuklu bir bezle sarın ve plastik ile örtün. Bunu yatmadan önce her gün uygulayabilirsiniz. (21)

Epsom tuzu: Epsom tuzu, özellikle romatoid artrit durumunda yaşanan ağrı ve şişliği hafifletmeye yardımcı olabilir. İyi bir magnezyum kaynağı olan Epsom tuzu vücudun pH seviyelerini düzenlemektedir. Bu da, eklemlerdeki sertlik, iltihaplanma ve ağrıyı azaltmayı sağlamaktadır.

  • Bir bardak ılık suya 2 bardak Epsom tuzu ilave edin.
  • Bu sıcak banyoda 30 dakika boyunca bekleyin.
  • Bunu her hafta en fazla 3 kez yapabilirsiniz. (22)

Vitamin D: D3 vitamininin düşük seviyeleri, romatoid artrit, multipl skleroz ve lupus da dâhil otoimmün hastalıklarla ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle, vücuttaki sağlıklı vitamin D seviyelerinin bağışıklık sistemine etki ederek, lupus tedavisinde faydalı olacağı düşünülmektedir.

  • Tahıl, somon ve diğer yağlı balıklar, peynir, yumurta sarısı, mantar ve tofu, vitamin D açısından zengin olan gıdalardır. Doktorunuza danıştıktan sonra D3 vitamin takviyeleri de alabilirsiniz. (23)