Damar Tıkanıklığı Nedir?

Damar tıkanıklığı, damar duvarlarına yağlı maddeler, kolesterol ve anormal hücrelerin depolanması nedeniyle oluşan bir durumdur. Her insanın damar tıkanıklığı yaşama ihtimali bulunmaktadır, ancak buna rağmen bazı insanlar damar tıkanıklığı geliştirme açısından daha büyük bir risk altındadır. (1)

Kolesterol gibi yağlı maddelerin diğer hücresel atıklarla birlikte birikmesine bağlı olarak arter duvarlarında daralma ve kalınlaşma meydana gelmektedir. Arter boyunca biriken bu maddeler plak veya aterom olarak adlandırılan bir birikimi oluşturmaktadır. Plaklar, aslında tehlikelidir çünkü kan damarlarını tıkamaktadır. Plaklar kalbe giden kan akışını engelleyerek ciddi sağlık sorunlarına neden olabilmektedir. Bu durumda, kalp krizi ya da beyin fonksiyonlarında kayıp gibi hayatı tehdit eden sonuçlar yaşanabilmektedir. (2)

Damar tıkanıklığı yavaş yavaş ilerlemektedir ve komplikasyonlara neden olması uzun bir zaman almaktadır. Nadir de olsa, bazı çocuklarda bile damar tıkanıklığı oluşabilmektedir. 50 yaşından sonra daha fazla ortaya çıkma eğilimi göstermektedir. Çoğu zamanda, herhangi bir belirti olmadığı için kalp krizi gibi ciddi sonuçlara yol açmadan teşhis edilememektedir. (3)

Sağlıklı ve düzenli yaşam tarzı seçeneklerini tercih etme ile damar tıkanıklığının önüne geçilebilmekte, oluşması durumunda ise tedavi ile kontrol altına alınabilmektedir. (4)

Damar Tıkanıklığı Belirtileri

Damar tıkanıklığı başlangıcında, arter duvarları giderek kalınlaşıp ve sertleşse de genellikle herhangi bir belirtileri yaşanmamaktadır. Hatta durum kötüleştiğinde bile belirtiler fark edilmemektedir. Bu nedenle düzenli kontroller oldukça önemlidir. Damar tıkanıklığı ilerledikçe tıkanmış arterler, aşağıdaki belirtilere neden olabilmekte, ayrıca da kalp krizi veya inme için bir risk faktörü oluşturabilmektedir:

  • Göğüs ağrısı veya basınç (angina)
  • Aniden kolda ya da bacakta zayıflık veya uyuşma
  • Kesintili konuşma veya karmaşık konuşma
  • Bir gözde geçici görme kaybı
  • Yüz kaslarının sarkması
  • Yürürken ağrı hissetme
  • Yüksek tansiyon
  • Böbrek yetmezliği (5)

Daha fazla Damar Tıkanıklığı Belirtileri için

Damar Tıkanıklığı Nedenleri

Damar tıkanıklığı neden olur? Damar tıkanıklığı, plakların damar içinde birikmesi ve damarı tıkaması sonucu oluşmaktadır. Damar tıkanıklığını neyin tetiklediği kesin olarak net olmasa da, pek çok faktörün bir rol oynadığı bilinmektedir. Aşağıdakiler arter duvarlarına zarar verebilmekte veya plak oluşumuna yol açabilmektedir: (6)

  • LDL yani kötü kolesterolün kanda yüksek olması
  • Kandaki düşük HDL yani iyi kolesterol seviyeleri
  • Enflamasyon için bir işaret olan yüksek C-reaktif protein seviyeleri
  • Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
  • Diyabet
  • Aile bireylerinde bulunan damar hastalığı geçmişi
  • Sigara içmek
  • Şişmanlık ya obezite
  • Fiziksel hareketsizlik (çok az düzenli egzersiz)
  • Yaşlılık (7)

Damar Tıkanıklığı Nedenleri detaylı bilgi için bakınız

Damar Tıkanıklığı Tedavisi

Damar tıkanıklığı nasıl geçer? Damar tıkanıklığı riski altında olanların sağlıklı bir kiloya ulaşması ve sağlıklı yaşam tarzı değişikliklerini tercih etmesi genellikle uygulanan ilk tedavidir. Bazı durumlarda tedaviye ilaçla devam edilmekte veya ameliyat gerekli görülebilmektedir.

Yaşam tarzı değişiklikleri: Değişiklikler ağırlık yönetimi, fiziksel aktivite ve sağlıklı bir diyet üzerine odaklanmaktadır. Doktorunuz, çözünebilir lif açısından zengin olan gıdaları yemeyi ve doymuş yağ, sodyum ve alkol tüketiminizi sınırlamayı önerebilir.

İlaç tedavisi: Doktor, plak oluşumunu veya kan pıhtılaşmalarını önlemek için ilaçlar önerebilir. Statin gibi diğer ilaçlar kolesterolü düşürmek için, anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörleri ilaçları ise kan basıncını düşürmek için reçete edilebilir.

Damar tıkanıklığı ameliyatı: Şiddetli damar tıkanıklığı vakaları, anjiyoplasti veya koroner arter bypass gibi cerrahi işlemlerle tedavi edilebilmektedir. (8)

Damar Tıkanıklığı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Damar tıkanıklığı tanısı ve tedavisi için kalp ve damar cerrahisi bölümüne başvurabilirsiniz. (9)

Damar Tıkanıklığı Tedavisi detaylarını inceleyiniz

Damar Tıkanıklığına Ne İyi Gelir?

Damar Tıkanıklığı Bitkisel Tedavisi

Sarımsak: Sarımsağın damarları genişletme etkisi bulunmaktadır. Bunun nedeni, sarımsağın vücuda küçük miktarlarda hidrojen sülfit salınmasına yardımcı olmasıdır. Diğer yandan, yüksek tansiyonun düşürülmesi de sağlayabilmektedir. Bu nedenle, damar tıkanıklığı için sarımsak faydalı olabilmektedir. (10)

Pancar: Pancar yüksek miktarda nitrat içermektedir. Bu durumda, kan basıncı seviyelerini düşürmede etkili olduğu düşünülmektedir. Damar tıkanıklığı yaşandığında kan basıncının düşmesi hastalığın seyri için faydalı olabilmektedir. Böylece damarlar üzerindeki stres azalmaktadır.(11)

Kereviz: Kereviz de tıpkı pancar gibi nitrik oksit üretiminden sorumlu enzimleri desteklemektedir. Böylece, yüksek tansiyonun önüne geçilmektedir. Damarların genişletilmesine yardımcı olduğu için damar tıkanıklığının tedavisine yardımcı olabilmektedir. (12)

Zerdeçal: Zerdeçal, damarlardaki plak birikimini önlemeye yardımcı olabilen bir bitkidir. Bunun nedeni, güçlü antiinflamatuar ve antioksidan özelliklere sahip olmasıdır. Böylece damarları tıkayabilecek tüm maddeleri engellemektedir. Kullanmadan önce doktorunuza danışmanız önerilir.

Zencefil: Zencefil, damarları tıkayan plaklardan kurtulmak için etkisi olabilen faydalı bir bitkidir. Güçlü bir antiinflamatuar olan zencefil, damar tıkanıklığıyla mücadeleye yardımcı olabilmektedir. Kullanmadan önce doktorunuzdan onay almanızda fayda vardır. (13)

Limon: Limon, damar tıkanıklığı tedavisine yardımcı olabilmektedir. Özellikle limon kabuğu vücudun arteriyel sistemine güç kattığı için damar tıkanıklığı tedavisinde harikalar yaratabilmektedir. Limon kabuğunu yemeklerinize ekleyerek kolayca tüketebilirsiniz. (14)

Maydanoz: Maydanoz kesinlikle diyet planına dâhil edilmelidir. Kan damarlarının sağlıklı kan akışını sürdürebilmesi ve arteriyel sistemin sağlıklı tutulması için oldukça etkili olabilmektedir. (15)

Ananas: Bir bitki kökünden türetilen fotolitik enzim, trombosit yapışkanlığını azaltmakta ve kan pıhtılaşmasını önlemektedir. Ayrıca, arteryel duvarların iltihaplara olan tepkisini azaltmaya yardımcı da olmaktadır. (16)

Arnavut biberi: Arnavut biberi, kan akışını uyarmakta, kolesterol seviyesini düşürmekte, kan pıhtılaşması riskini azaltmakta ve vücudun ısı seviyesini arttırmaktadır. Hayati fonksiyonu, kılcal direnci arttırmak ve ekstremitelerdeki kan damarlarını güçlendirmektir. (17)

Ginkgo Biloba: Bitkisel ekstraktın düzenli bir şekilde alınması durumunda, vücuttaki bütün kan akışını destekleyebilmektedir. Kalp, uzuvlar ve beyin için özellikle etkilidir. Antioksidan özelliği arterlerin güçlendirilmesi ve tonlanmasına yardımcı olmakta ve damarların elastikiyetini geliştirmektedir. (18)

Üzüm: Üzüm çekirdeği özütü, vitamin E ve C vitaminden çok daha güçlü antioksidan özelliklere sahiptir. Bu nedenle de, damar tıkanıklığı ve kalp ile ilgili konularda son derece etkili olabilmektedir. Temel fonksiyonu, kolesterol seviyesini düşürmek ve arterlerdeki mevcut birikmeleri küçültmektir. (19)

Fasulye: Fasulye potasyum açısından oldukça zengindir. Ayrıca temel mineraller ve protein açısından da iyi bir kaynaktır. Potasyum kan damarlarını genişletmeye yardımcı olmakta, kan basıncını düşürmekte ve kardiyovasküler sistem üzerindeki gerginliği azaltmaktadır. (20)

Alıç: Alıç, kalp ve damar sistemi üzerinde faydalı etkileri bulunan bir bitkidir. Kan akışını desteklemekte, damarlar tıkanıklığını önlemekte ve kalp rahatsızlıklarından korumaktadır. Aritmiyle mücadele etmeye de yardımcı olabilen alıç, kalp üzerindeki stresi azaltmaktadır. (21)

Damar Tıkanıklığı Evde Tedavi Yöntemleri

Balık: Balıklar, vücuda yüksek miktarda protein ve demir, çinko ve B vitaminleri gibi hayati besin maddelerini temin etmektedir. Az miktarda doymuş yağ ve kolesterole sahip oldukları da bilinmektedir, bu nedenle, balık tüketmek arterdeki tıkanmaları önleyip azaltmak için faydalı olabilmektedir. Yüksek oranda omega-3 yağ asitleri içeren balıklar, somon, halibut, uskumru, pisi balığı, ringa balığı, ton balığı ve alabalıktır. (22)

Balık yağı: Balık yağında bulunan, iyi kolesterol olarak da bilinen omega-3 yağ asitleri ve omega-6 yağ asitleri kardiyovasküler sistemdeki kolesterol dengesini sağlamakta ve kan damarlarındaki plak oluşumunu önlemektedir. (23)

C vitamini: Vücutta yeterli miktarda C vitamini bulunması, kolesterolü dönüştürmekte ve safra asidi üretimine yardımcı olmaktadır. Bu nedenle de, portakal suyu ve limon suyu gibi C vitamini açısından zengin olan meyve ve sebzeleri tüketmekte fayda vardır. (24)

Çikolata: Koyu çikolata kalp hastalıkları riski azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Koyu çikolata, kan damarlarının esnekliğini arttıran flavonoidler ve antioksidanlar açısından zengin olduğu için kalp ve damar sağlığını desteklemektedir. (25)