MS (Multipl Skleroz) Belirtileri

MS (Multipl skleroz) hastalığın pek çok farklı belirtisi bulunmaktadır. Bu belirtiler vücudun etkilenen bölgesine bağlı olarak değişebilmektedir. Her hastada da belirtiler farklılık göstermektedir. Belirtileri öncesinden tahmin etmek pek mümkün değildir.

Bazı hastalarda belirtiler zaman içinde gelişmekte ve giderek kötüleşmektedir. Bazı hastalarda ise belirtiler gelip gidebilmektedir. Belirtilerin kötüleştiği dönemlere nüksetme denmektedir. Belirtiler düzeldiğinde ya da yok olduğunda ise bu, remisyon dönemi olarak adlandırılır. (1)

MS (Multipl skleroz) nasıl anlaşılır? En yaygın görülen belirtilerin bazıları şunlardır:

  • Yorgunluk
  • Görme problemleri
  • Uyuşma ve karıncalanma
  • Kas spazmları, sertlik ve güçsüzlük
  • Hareketlilik sorunları
  • Ağrı
  • Düşünme, öğrenme ve planlama ile ilgili sorunlar
  • Depresyon ve kaygı
  • Cinsel sorunlar
  • Mesane problemleri
  • Bağırsak sorunları
  • Konuşma ve yutma zorlukları

MS hastalarının çoğunda bu belirtilerin yalnızca birkaçı görülmektedir. MS başlangıcı belirtileri yaşadığınızı düşünüyorsanız, mutlaka bir doktora başvurmalısınız. (2)

Genel olarak, daha sık yaşanan MS belirtilerini şöyle açıklamak mümkündür:

Yorgunluk

Yorgunluk MS hastalarında en sık rastlanılan belirtidir. Hastaların neredeyse %80’i yorgunluk problemi yaşamaktadır. Evde ve işte çalışma kabiliyetine önemli ölçüde etki eden bir hal alabilmektedir.

Hissizlik ya da Karıncalanma

Yüz, beden veya ekstremitelerde (kollar ve bacaklar) meydana gelen bu hissizlik ya da karıncalanma, çoğu zaman MS hastası olduğun teşhis edilenlerin hastaların yaşadığı ilk belirtidir. (3)

Zayıflık

Kullanılmayan kaslardaki kondisyon eksikliğinden veya kasları uyaran sinirlerde meydana gelen hasardan kaynaklanan MS hastalığındaki zayıflık, rehabilitasyon stratejileri, hareket yardımları ve diğer yardımcı cihazların kullanımı ile yönetilebilmektedir.

Baş Dönmesi veya Vertigo

MS hastaları, dengesizlik veya baş düşmesi problemi yaşayabilmektedir. Diğer yandan, hasta daha az sıklıkla yaşansa da kendisinin veya çevresinin döndüğünü (vertigo) hissedebilmektedir. (4)

Görme Bozuklukları

Birçok insan için MS hastalığının ilk belirtilerinden biri de görme bozukluklarıdır. Bulanık görme başlangıcı, zayıf kontrast veya renkli görme ve göz hareketindeki ağrı korkutucu olabilmektedir. Görme bozuklukları ciddi bir durum olduğu için hemen değerlendirilmelidir.

Yürüme Zorlukları

Zayıflık, spastisite (kasların şiddetli derecede kasılı kalması), denge kaybı, duyusal eksiklik ve yorgunluk gibi birkaç faktöre bağlı olarak, yürümede zorluklar yaşanması ortaya çıkabilen bir durumdur. (5)

Spastisite

Spastisite, sertlik hissi ve çok fazla istemsiz kas spazmı anlamına gelmektedir. Bu durum herhangi bir uzuvda ortaya çıkabilmektedir. Diğer yandan, bacaklarda çok daha yaygın olarak yaşanmaktadır.

Cinsel Sorunlar

MS sahibi olan insanlar da yaygın olarak cinsel problemler yaşanmaktadır. Cinsel tepkiler merkezi sinir sistemindeki hasarın yanı sıra yorgunluk ve spastisite gibi belirtiler ve psikolojik faktörler tarafından da etkilenebilmektedir.

Mesane Sorunları

Mesane sorunları olan insanların en az % 80’inde görülen mesane disfonksiyonu (kesintili olarak idrar yapma ve artan idrar sıklığı) genellikle ilaçlar ve sıvı yönetimi ile başarılı bir şekilde yönetilebilmektedir. (6)

Bağırsak Kontrolünde Sorunlar

Kabızlık gibi bağırsak kontrolünün kaybedilmesi durumları, MS sahibi olan insanlar arasında özel bir endişe kaynağı haline gelebilmektedir. Bağırsak sorunları tipik olarak diyet, yeterli sıvı alımı, fiziksel aktivite ve ilaç yoluyla yönetilebilmektedir.

Ağrı

Ağrı, MS hastalığı durumunda yaygın yaşanabilen bir belirtidir. Bir çalışmaya göre, MS hastası olan kişilerin % 55’inde bir süre ağrı problemi yaşanmaktadır. Hastaların neredeyse yarısı kronik ağrıya sahiptir. (7)

Bilişsel Sorunlar

MS hastalarının % 50’sinden fazlası, alınan bilgileri işlemek, yeni bilgileri öğrenmek ve hatırlamak, organize etmek ve problem çözmek, dikkati odaklamak ve çevrenin doğru algılanması da dahil olmak üzere, bir dizi beyin işlevleri problemleri yaşayabilmektedir.

Duygusal Sorunlar

MS ile yaşamanın yanı sıra, nörolojik problemler de hastayı zorlayabilmektedir. Anlamlı depresyon, duygudurum salıncakları, sinirlilik ve kontrol edilemeyen gülme ve ağlama olayları, MS hastaları ve aileleri için önemli zorluklar oluşturabilmektedir.

Depresyon

Yapılan araştırmalara göre, depresyon MS hastalarının en sık yaşadığı belirtiler arasında gelmektedir. Fiziksel olarak pek çok zorluk yaşayan hastalar, hayatlarına uyum sağlamada yaşadıkları problemler nedeniyle depresyona girebilmektedir. (8)

Daha az sıklıkla yaşanan MS belirtileri ise şunlardır:

Konuşma Sorunları

Konuşma bozukluğu ya da ses kaybı dâhil olmak üzere bazı konuşma sorunları, MS hastalarının yaklaşık olarak, % 25-40’ında ortaya çıkabilmektedir. Özellikle, hastalığın ilerlemesiyle ve aşırı yorgunluk dönemlerinde yaşanmaktadır. Bazen kekemelik de oluşabilmektedir.

Yutma Problemleri

Yutma problemleri ya da yutma güçlüğü, ağız ve boğazdaki birçok küçük kasları kontrol eden sinir hasarından kaynaklanmaktadır. (9)

Titreme

Hareket mekanizmasından sorumlu olan karmaşık sinir sisteminde hasar gören alanlar nedeniyle titreme veya kontrol edilemeyen sallanma vücudun çeşitli yerlerinde ortaya çıkabilmektedir.

Solunum Problemleri

Solunum problemleri, göğüs kaslarını kontrol eden sinir hasarı nedeniyle ciddi şekilde zayıflamış insanlarda meydana gelmektedir. (10)

Nöbetler

Beynin hasar gören alanı nedeniyle, anormal elektrik boşalmalarının bir sonucu olan nöbetler, nadir olarak MS hastalarında yaşanabilmektedir.

Kaşıntı

Kaşıntı, iğnelenme ya da karıncalanma hissinin beraberinde getirdiği bir durumdur. (11)

Baş Ağrısı

Baş ağrısı yaygın olarak yaşanan bir MS belirtisi değildir, ancak, gözlemlere göre MS hastalarının yaşadıkları baş ağrılarında bir sıklaşma mevcuttur.

İşitme Kaybı

MS hastalarının yaklaşık % 6’sında işitme problemleri yaşanmaktadır. Çok nadir durumlarda, işitme kaybı hastalığın ilk belirtisi olarak bildirilmiştir. (12)

MS (Multipl Skleroz) Nedir?

MS (Multipl skleroz) bir merkezi sinir sistemi hastalığıdır. Bağışıklık sistemi, sinir liflerini örten koruyucu kılıf olan miyelinlere saldırmaktadır. Bu nedenle de, beyinle vücudun geri kalan kısmı arasında iletişim problemleri yaşanmaktadır. Sonuç olarak da, hastalık sinirlerin bozulmasına veya kalıcı hasar görmesine yol açmaktadır.

MS hastalığını belirtileri çok çeşitlilik gösterebilmektedir. Sinir hasarının miktarına ve hangi sinirlerin etkilendiğine bağlı olarak değişebilmektedir. Şiddetli MS hastalığı olan bazı insanlar bağımsız yürüyebilme özelliğini kaybedebilmekte veya diğerleri yeni belirtiler olmaksızın uzun süreli remisyon dönemi yaşayabilmektedir.

Multipl skleroz hastalığının bir tedavisi bulunmamaktadır. Bununla birlikte, uygulanan tedaviler saldırıların sayısını ve şiddetini azaltmaya yardımcı olabilmektedir. (13)

MS (Multipl Skleroz) Nedir? hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

MS (Multipl Skleroz) Nedenleri

Merkezi sinir sistemindeki sinir liflerini çevreleyen koruyucu miyelin kılıfının hasar görmesi durumunda MS hastalığı ortaya çıkmaktadır.

MS neden olur? Neyin MS hastalığına neden olduğu kesin olarak bilinmemektedir. Hastalık üzerine yapılan bilimsel çalışmalara göre, pek çok faktör hastalığın gelişmesinde rol oynayabilmektedir. (14)

MS hastalığının gelişiminde rol oynayan faktörler şunlardır:

  • Genetik
  • Enfeksiyonlar
  • D vitamini eksikliği
  • Çevresel faktörlerin bir kombinasyonu
  • Sigara içmek
  • Vasküler deformite
  • Diğer faktörler (15)

MS (Multipl Skleroz) Nedenleri daha fazlası için

MS (Multipl Skleroz) Tedavisi

MS nasıl geçer? MS için herhangi bir tedavi mevcut olmasa da, uygulanan tedavi, belirtilerin nüks veya saldırı sayısını azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Uygulanan tedavi genellikle ilaçların enjeksiyonla verilmesini içermektedir. Yüksek doz steroidler (intravenöz veya oral olarak verilir) nüks etmeler tedavi etmek için kullanılmaktadır.

Hastalığın aktivitesini ve ilerleyişini azaltmak için, fingolimod, glatiramer, interferon beta-la, interferon beta-1b, mitoksantron ve natalizumab gibi hastalık düzenleyici ilaçlar da kullanılmaktadır.

Mesane problemleri, yorgunluk, ağrı, depresyon, anksiyete ve stres gibi belirtileri gidermek için çeşitli diğer ilaçlar ve yaşam tarzı müdahaleleri de tedaviye yardımcı olabilmektedir. (16)

MS (Multipl Skleroz) İçin Hangi Doktora Gidilir?

MS (Multipl Skleroz) tanısı ve tedavisi için nöroloji bölümüne başvurulabilmektedir. (17)

MS (Multipl Skleroz) Tedavisi fazlası için tıklayınız