Peptik Ülser Belirtileri

Peptik ülser nasıl anlaşılır? Peptik ülserin belirtileri kişiden kişiye göre büyük ölçüde değişmektedir. Çoğu insanda peptik ülser başlangıcında belirtiler hafiftir ve rahatsızlık ilerlemedikçe kişi bunu fark etmeyebilmektedir. En sık yanan ortak peptik ülser belirtisi ise üst karındaki yanma hissi ve ağrıdır.

Diğer peptik ülser belirtileri arasında ise genellikle hazımsızlık, mide ekşimesi, açlık sancısı veya dispepsi bulunmaktadır.

Bazı peptik ülser hastaları yemek yedikten bir süre sonra rahatsızlık hissetmeye başladıklarını söylerken, diğerleri yemek yemenin durumu biraz daha iyileştirdiğini düşünmektedir. Narenciyeli içecekler, baharatlı ve tütsülenmiş gıdalar ağrıyı daha da kötüleştirebilmektedir. (1)

Peptik Ülser Tipleri

Peptik ülser duodenum yani on iki parmak bağırsakta meydana geldiyse, ağrı genellikle yemek yedikten sonraki birkaç saat içinde ortaya çıkma eğilimindedir. Genel olarak, tekrar yemek yediği zaman gitmektedir. Ayrıca geceleri ve mide boş olduğunda ağrı daha fazla hissedilebilmektedir.

Peptik ülser mide ülseri ya da diğer adıyla gastrik ülser ise ağrı muhtemelen yemek yendikten sonra ortaya çıkmaktadır.

Ülser özofageal (yemek borusu) bölgede meydana geldiyse, karın ya da göğüs ağrısı zayıflamanıza neden olabilmektedir. Ayrıca yutma sorunu da yaşayabilirsiniz. (2)

Peptik Ülser Ağrısı

Ağrı genelde kemirici, yakıcı, ağrıyan, acı verici ve açlık hissi yaratan bir ağrı olarak tanımlanmaktadır. Ülser ağrısı genellikle göğüs kemiğinin hemen altına kadar hissedilmektedir. Yiyecekleri seçerek yemek ya da antiasitler kullanmak ağrının hafiflemesine yardımcı olabilmektedir.

Ülser ağrısı iyileşse de tekrar etme riski taşımaktadır. Peptik ülser ağrısı günler veya haftalar boyunca ortaya çıkabilmekte, sonra yok olmakta veya yok olduktan bir süre sonra tekrar geri dönebilmektedir. Peptik ülsere sahip olan hastaların yarısı peptik ülser belirtilerini yaşamaktadır. (3)

Dispepsi (Hazımsızlık)

Bir aydan fazla dispepsi yani hazımsızlık bir peptik ülser sahibi olduğunuz anlamına gelebilmektedir. Genellikle gaz problemi, hazımsızlık veya yanma olarak da adlandırılmaktadır. Dispepsi belirtileri aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • Üst karında ağrı veya rahatsızlık
  • Midenin şişmesi
  • Erken doyma
  • Mide bulantısı ve kusma
  • İştah kaybı
  • Kalp yanması
  • Yemek veya sıvı reflüsü (regürjitasyon) ile yanma hissi
  • Kilo kaybı
  • Dışkıda kan (4)

Peptik Ülser Kanaması

Peptik ülserlerin bir diğer sık karşılaşılan belirtisi ise ortaya çıkan kanamadır. Tedavi edilmemiş veya asemptomatik ülserlerin kanama olasılığı daha yüksek olabilmektedir, çünkü uzun süren ülserler gastrik astara daha fazla zarar verebilmektedir.

Ülserin yavaş yavaş kanaması, hastanın dışkısında kırmızı veya siyah renkli görünen kan bulmasına neden olabilir. Büyük miktarlarda kan ise katran rengi dışkılara yol açmaktadır.

Yavaş kanaması olan hastalar kan kusabilmektedir. Kanlı kusan hasta bunu kısmen sindirilmiş kahveye benzetebilmektedir.

Bazı vakalarda, peptik ülserin yol açtığı kanama o kadar yavaştır ki hasta anemik hale gelinceye kadar fark edilememektedir. Anemi belirtileri arasında ise yorgunluk, halsizlik ve nefes darlığı bulunmaktadır. (5)

Perforasyon ya da Delinme

Daha ağır olan peptik ülser vakalarında, ülserin kendisi mide veya bağırsak duvarını delebilmektedir. Bu da, karın boşluğunda hızlı bir kanamanın ortaya çıkmasına yol açabilmektedir.

Diğer Belirtiler

Peptik ülserlerin diğer ancak daha seyrek olarak yaşanan belirtileri ise mide bulantısı, kusma, iştahsızlık, şişkinlik veya doluluk hissi ve kilo kaybıdır. (6)

Acil Tıbbi Yardım Gerektiren Peptik Ülser Belirtileri

Peptik ülser bazen ciddi boyutlara varabilmekte ve yaşamı tehdit edebilmektedir. Aşağıdaki belirtilerin yaşanması durumunda hemen bir doktora başvurulmalıdır:

  • Yutma güçlüğü veya yiyeceklerin ağza geri gelmesi
  • Sürekli mide bulantısı ve kusma
  • Kusarken kan görme
  • Siyah veya katran benzeri dışkılar (sindirilmiş kan içeren)
  • İstenmeyen kilo kaybı
  • Anemi (solgunluk ve yorgunluk)
  • Ani, ağır ve engelleyici karın ağrısı (7)

Peptik Ülser Nedir?

Peptik ülser yemek borusu, mide veya duodenumun (onikiparmak bağırsağı) astarında meydana gelen açık bir yaradır. Mideyi astarlayan epitel hücreleri besinleri sindirmek için asidi salgılamaktadır.

Mide ve duodenum, iç epitel astarını kaplayan kalın bir mukoza tabakası kullanarak kendilerini güçlü asitlerden korumaktadır. Bu koruyucu mukoza tabakasını parçalayan tahriş veya iltihap alanı, mide asidinin hücrelere yapışmasına ve hasar görmesine yol açmaktadır.

Peptik ülsere sahip olan hastalar genellikle sindirim için üretilen asit nedeniyle karın ağrısı çekmektedir. Mide ağrısına bazen yavaş, kronik gastrointestinal sistem kanaması veya ciddi vakalarda karın boşluğundaki akut kanama eşlik edebilmektedir. (8)

Peptik Ülser Nedenleri

Halk arasında uzun süre baharatlı gıdalar tüketmenin ya da çok fazla stres altında olmanın peptik ülsere neden olduğu düşünülse de, doktorlar bunun pek mümkün olmadığını söylemektedir.

Peptik ülser neden olur? En yaygın peptik ülser nedenleri şunlardır:

  • Mideyi enfekte edebilen bir tür bakteri olan Helicobacter pylori
  • Non steroid antiinflamatuar ilaçların kullanımı

Peptik ülser geliştirmede sigara içmek, alkolün kötüye kullanımı ve genetik gibi tetikleyici faktörlerin de bir rol oynadığı düşünülmektedir. (9)

Peptik Ülser Tedavisi

Peptik ülser nasıl geçer? Peptik ülserin tedavisi nedenine bağlı olarak değişmektedir. Yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçla tedavi durumu kontrol altına almayı sağlayabilmektedir. Eğer peptik ülserin nedeni bakteriyel bir enfeksiyon ise genellikle antibiyotiklerle tedavi sağlanmaktadır. Kullanılabilecek diğer ilaçlar arasında sindirim sistemindeki asit miktarını azaltmaya yardımcı olan ilaçlar bulunmaktadır.

Peptik ülser genellikle bakteriyel enfeksiyonlar nedeniyle geliştiği için antibiyotiklerle kolaylıkla tedavi edilebilmektedir. Bu nedenle de, peptik ülserin tedaviye rağmen iyileşmemesi nadir olarak yaşanmaktadır. Diğer yandan, peptik ülserin iyileşmemesi Crohn hastalığı veya mide kanseri gibi diğer sindirim hastalıklarının bir göstergesi olarak değerlendirilebilmektedir. (10)

Peptik ülser ameliyatı oldukça nadir uygulanmaktadır, ancak iyileşmeyen ülserler (inatçı peptik ülser) ya da ağır kanama, perforasyon veya tıkanma gibi komplikasyonlar oluşması durumunda ameliyat gerekli görülebilmektedir. (11)

Peptik Ülser İçin Hangi Doktora Gidilir?

Peptik ülser tanısı ve tedavisi için başlangıç olarak iç hastalıkları uzmanına başvurabilirsiniz. Daha ileri testler için bir sindirim sistemi hastalıkları (gastroenterolog) uzmanına yönlendirilebilirsiniz. (12)