Romatizma Tedavisi

Romatizma nasıl geçer? Romatizma tipleri ve nedenleri arasında pek çok farklılık olmasına rağmen, tüm romatizmal hastalıklar, durum mümkün olduğunca erken teşhis edildiğinde tedavisi çok daha etkili olmaktadır.

Romatizmal hastalıklar için tedavi seçenekleri arasında, iltihabı azaltmak ve ağrıyı hafifletmek için ibuprofen ve naproksen gibi nonsteroid antiinflamatuar ilaçların kullanılması bulunmaktadır. Steroidal olan ilaçlar ise belirtilerin devam etmesi durumunda kullanılabilmektedir.

Hareket becerisini korumak için düzenli ve hafif egzersiz de yapılabilmektedir. Ayrıca aşırı kilonun verilmesi, sigaranın bırakılması, alkol tüketiminin sınırlandırılması ve dengeli beslenilmesi tedaviye yardımcı olmaktadır. (1)

En sık yaşanan romatizma türleri ve tedavileri şöyle sıralanabilmektedir:

Romatoid Artrit Tedavisi

Romatoid artrit, otoimmün bir hastalıktır. Bağışıklık sistemi sağlıklı vücut dokusuna saldırmaya başlamaktadır ve sonucunda da romatoid artrit oluşmaktadır. (2)

Doktorunuz tarafından önerilen ilaç türleri, belirtilerin şiddetine ve romatoid artritin ne kadar süredir var olduğuna bağlı olarak değişecektir. En sık kullanılan ilaçlar ise şunlardır:

  • Steroidal olmayan antiinflamatuar ilaçlar
  • Kortikosteroid ilaçlar
  • Hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlar
  • Biyolojik ilaçlar (3)

Egzersiz ve dinlenme arasında bir denge sağlanmalıdır. Hastalık aktif olduğunda daha fazla dinlenme daha uygun olabilir. Dinlenme, yorgunluk, ağrı ve iltihaplanmayı azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Egzersiz, kas gücünü artırmak, eklem deformasyonlarını ve sertliğini azaltmak, sonuç olarak da, hareketliliği korumak için oldukça önemlidir. Bir fizyoterapist, sizin için uygun olan egzersiz programını belirleyecektir. (4)

İlaçlar eklem hasarını önlemeye veya yavaşlatmaya yardımcı olmazsa, doktor hasar görmüş eklemleri onarmak için cerrahiyi müdahaleyi düşünebilir. Cerrahi, eklemi kullanma yeteneğini geri kazanmaya yardımcı olabilir. Ayrıca, ağrıyı azaltabilir ve deformiteleri düzeltebilir. (5)

Osteoartrit Tedavisi

Osteoartrit, eklemlerinizdeki kemik uçlarına yastık görevi gören kıkırdakta aşamalı olarak bozulma olduğunda ortaya çıkmaktadır. (6)

Osteoartrit için bilinen herhangi bir tedavi mevcut değildir, ancak durum zamanla kötüleştiği için belirtilerin hafifletilmesi üzerine bir takım tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Osteoartrit belirtilerinin hafifletilmesine yardımcı olması için uygulanan başlıca tedavi yöntemleri ise şunları:

  • Yaşam tarzı önlemleri: Sağlıklı bir şekilde kilo vermek ve düzenli olarak egzersiz yapmak gibi değişiklikler osteoartrit belirtileriyle mücadele etmenize yardımcı olur.
  • İlaç: İlaçlar tedavi yöntemi daha çok ağrıyı hafifletmeye üzerine odaklanmaktadır.
  • Destekleyici tedaviler: Transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu, Sıcak veya soğuk kompresler, masaj terapisi, yardımcı cihazlar gibi günlük aktiviteleri daha kolay yapabilmek için uygulanan tedavi yöntemleridir.
  • Bu tedavi yöntemlerinin yararlı olmadığı bazı durumlarda ise hasar görmüş eklemleri onarmak, güçlendirmek veya yerini almak için cerrahi de düşünülmelidir. (7)
  • Osteoartrit ameliyatı: Eklem ameliyatı ciddi hasar görmüş eklemlere müdehale etmek için uygulanmaktadır. Bu yöntemle özellikle kalçalar veya dizlerdeki eklemler onarılır ve değiştirilir. Doktor eğer hastayı eklem ameliyatına uygun görürse bir ortopedi cerrahına yönlendirecektir. (8)

Ateşli Romatizma Tedavisi

Ateşli romatizma bir grup streptokok bakterinin varlığına karşı tepki gösteren bağışıklık sistemi yol açmaktadır. (9)

Bakterileri yok etmek için penisilin gibi bir antibiyotik reçete edilebilmektedir. Uzun süreli antibiyotik tedavisi, ateşli romatizmanın tekrarını önlemek için de etkili olabilmektedir. Enflamasyon ve ağrıları azaltmak için, naproksen veya ibuprofen gibi non steroid antiinflamatuar ilaçlar da önerilmektedir. Enflamasyon şiddetli ise, prednizon gibi kortikosteroid ilaçlardan yardım alınabilmektedir. (10)

Çocukluk Dönemi İltihaplı Eklem Romatizması (Juvenil Romatoid Artrit) Tedavisi

Juvenil romatoid artrit olarak da bilinen juvenil idiyopatik artrit, 16 yaşın altındaki çocuklarda görülen ve sık yaşanan bir romatizma türüdür. (11)

Juvenil idiyopatik artrit tedavisi, çocuğun normal fiziksel ve sosyal aktivite seviyesini korumayı amaçlamaktadır. Tedavide ağrı ve şişmeyi azaltmak, tam hareket ve gücü korumak ve komplikasyonları önlemek için stratejilerin bir kombinasyonunu kullanılmaktadır.

Juvenil idiyopatik artrit olan çocuklara yardımcı olmak için kullanılan ilaçlar ağrıyı azaltmayı sağlamaktadır. Kullanılan ilaçlar şunlardır:

  • Non steroid antiinflamatuar ilaçlar
  • Hastalıkları düzenleyen antiromatizmal ilaçlar
  • Biyolojik ajanlar
  • Kortikosteroidler (12)

Romatizmal Kalp Hastalığı Tedavisi

Romatizmal kalp hastalığı, akut romatizmal ateş sonucu ortaya çıkan, kısa süreli (akut) ve uzun süreli (kronik) kalp hastalıklarını tanımlamaktadır. (13)

Romatizmal kalp hastalığının ciddiyetine bağlı şekilde tedavi şekillenmektedir, ancak genel olarak şunları içerebilmektedir:

  • Kalp yetmezliği tedavisi için hastanede tedavi
  • Enfeksiyona karşı antibiyotikler (özellikle kalp kapakçıkları için)
  • İnme riskini azaltmak için kan inceltici ilaçlar
  • Sıkışmış valfleri açmak için cerrahi müdehale
  • Kalp kapakçık ameliyatı (14)

Gut Tedavisi

Gut hastalığı iltihaplı artritin ortak bir formu olarak bilinmektedir. Eklemleri ve kas-iskelet sistemini etkileyen bir durumdur. (15)

Gut hastalığını tedavi etmek için ilaçlar ve yaşam tarzı değişikliklerini birleştiren iki yönlü bir tedavi yöntemi uygulanmaktadır.

Gut hastalığı ataklarının neticesinde de yaşattığı ağrılar ve şişmenin kontrol altına alınması için izlenebilecek bazı yöntemler bulunmaktadır:

  • En kısa zamanda antiinflamatuar bir ilaç almak
  • Buz kompresi uygulamak ve eklemi yüksekte tutmaya çalışmak
  • Bol sıvı tüketmek (alkollü veya gazlı içeceklerden uzak durmak)
  • Rahatlamak (stres gutu ağırlaştırabilmektedir)
  • Günlük aktivitelere yardımcı olması için arkadaşlardan ve aile bireylerinden yardım almak

Bununla birlikte, bir atak yaşadığınızda ürik asit düzeylerini kontrol altına almak ve ileride oluşabilecek gut ataklarını önlemek için doktorunuza başvurmanız önemlidir. (16)

Ankilozan Spondilit Tedavisi

Ankilozan spondilit, zamanla bazı omurgaların kaynaşmasına neden olabilen inflamatuar bir hastalıktır. (17)

Ankilozan spondilit hastalığı için herhangi bir tedavi yöntemi mevcut değildir, ancak belirtilerin hafifletilmesine yardımcı olan tedavi seçenekleri bulunmaktadır.

Tedavi aynı zamanda omurganın birleşmesini (kaynaşma) ve sertleşmeye devam etmesini gecikmeye veya önlemeye yardımcı olabilmektedir.

Çoğu durumda tedavi aşağıdakilerin bir kombinasyonunu olmaktadır:

  • Egzersiz
  • Fizyoterapi
  • İlaç (18)

Fibromiyalji Tedavisi

Fibromiyalji, yorgunluk, uyku, hafıza, ruh hali değişikliklerine yol açan ve kas iskelet sistemi ağrısı ile karakterize edilen bir hastalıktır. (19)

Genel olarak, fibromiyalji hastalığına yönelik tedaviler hem ilaç hem de kendi kendine bakım yöntemlerini içermektedir. Tedavinin amacı belirtileri en aza indirmek ve genel sağlığı iyileştirmektir. Tüm belirtiler için tek bir tedavi uygulanmamaktadır.

İlaçlar oluşan ağrısını azaltabilmekte ve uykuyu teşvik etmektedir. Kullanılabilen ilaçlar arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Ağrı kesiciler
  • Antidepresanlar
  • Nöbetleri önleyen ilaçlar

Çeşitli farklı terapiler, fibromiyalji hastalığının vücut ve hayat üzerindeki etkisini azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Örnekler şunlardır:

  • Fizyoterapi
  • Mesleki terapi
  • Danışmanlık (20)

Lupus Tedavisi

Lupus eklemlerde rahatsızlıklara yol açan otoimmün bir hastalıktır. Yani, bağışıklık sistemindeki problemlerden kaynaklamaktadır. (21)

Tedaviler aşağıdakileri içerebilir:

  • Şişkinlik ve ağrıları azaltan ilaçlar
  • Ateşi önleyen veya azaltan ilaçlar
  • Bağışıklık sistemine yardım eden ilaçlar
  • Eklemlerin hasar görmesini azaltan veya engelleyen ilaçlar
  • Hormonları dengelemeye yardımcı olan ilaçlar
  • Yüksek kolesterol, yüksek tansiyon veya enfeksiyon gibi lupus ile ilgili problemleri tedavi etmeye yardımcı olan ilaçlar

Alternatif tedavi yöntemleri de belirtileri hafifletmeye yardımcı olabilir, ancak bunlar tıbben onaylanmış tedaviler değillerdir. Alternatif tedaviler konusunda doktorunuzla konuşmalısınız. (22)

Romatizma Ameliyatı

Uygulanan tedavi yöntemlerinin başarısız olduğu durumlarda romatizma ameliyat düşünülebilmektedir. Ancak, cerrahi müdehale bütün romatizmal hastalıklar için uygun olmayabilmektedir. (23)

Romatizma İçin Hangi Doktora Gidilir?

Romatizma türleri, romatolog olarak bilinen uzman doktorlar tarafından teşhis ve tedavi edilmektedir. (24)

Romatizma Nedir?

Romatizma çeşitli koşulları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Romatizmal hastalıklarla ilgili çok daha spesifik tanımlamalar mevcuttur. Romatizmal hastalıklar nedenine, belirtilerine, seyrine ve tedavisine bağlı olarak gruplandırılmaktadır. Romatizma koşulları kas ve eklemlerde iltihaba neden olmaktadır. Özellikle, kıkırdak ve kemik hasarına yol açabilmektedir.

Sonuç çoğunlukla eklemlerde ve çevre bölgeler meydana gelen ağrı, şişme ve yanmadır. Romatizma belirtileri bazen günlük aktiviteleri gerçekleştirmeyi zorlaştırabilmektedir. Romatizmadan muzdarip olan kişilerin çoğu belirtilerin şiddetli olduğu zamanlarda hareketlilik konusunda sıkıntılar yaşamaktadır.

Romatizma türüne bağlı olarak uygulanan tedavi yöntemleri, belirtilerin hafifletilmesini sağlayarak hastaların günlük hayata daha çok adapte olmasına yardımcı olabilmektedir. (25)

Romatizma Belirtileri

Romatizma başlangıcı ve sonrasının en ortak belirtisi eklem ağrısıdır. Bütün romatizmalı hastalıkların en belirgin özelliği vücutta meydana gelen iltihaplanmadır.

Romatizma nasıl anlaşılır? Ortak romatizma belirtileri şunlardır:

  • Ağrı
  • Sertlik, özellikle sabahları
  • Şişme
  • Sıcaklık ve kızarıklık
  • Hassaslık
  • Eklemi normal kullanmada zorluk yaşama

Romatizmal hastalıklar, aşağıdakiler gibi çok çeşitli belirtilere de yol açabilmektedir:

  • Yorgunluk
  • Göz enflamasyonu veya enfeksiyonları
  • Döküntüler ve kaşıntılar
  • Boyun, omurga veya sırt ağrısı
  • Derin bir nefes alma zorluğu
  • Kas ağrısı (26)

Romatizma Nedenleri

Romatizma neden olur? Romatizma, bir takım farklı etkenlerden kaynaklanmaktadır ve nedeni romatizmal hastalığın türüne bağlı olarak değişmektedir. Bazı romatizmal hastalıklar yaşla veya eklemlerin tekrar tekrar kullanımı nedeniyle meydana gelen aşınmalar sonucu oluşmaktadır.

Diğer vakalarda, romatizma, vücudun inflamatuar belirtilerle reaksiyona girmesine neden olan otoimmün rahatsızlığın bir sonucu olabilmektedir. Genetik ve çevresel faktörler, romatizmal hastalıkların çoğunda en sık rastlanan tetikleyicidir. (27)