Alerjik Rinit Belirtileri

Alerjik rinit halk arasında saman nezlesi olarak da bilinmektedir. Özellikle burnu etkileyen alerjik rinitin pek çok belirtisi bulunmaktadır. İsminin saman nezlesi olması çoğu zaman samana karşı oluşan bir alerji algısı oluşturmaktadır, ancak, alerjinin tetiklenmesi için sadece samana maruz kalınması gerekmemektedir.

Alerjik rinite sahip olan insanlar genellikle polen veya toz gibi alerjenleri hava yoluyla soluktan sonra alerjik rinit belirtileri yaşamaya başlamaktadır. Özellikle, ilkbahar ayları, yaygın tetikleyiciler olan otlar ve polenlerin artması nedeniyle alerjik rinit belirtilerinin en çok yaşandığı zamanları oluşturmaktadır. Diğer yandan, sonbahar ayında da yetişen ve alerjik riniti tetikleyen bazı otlar (örneğin, kanarya otu) da bulunmaktadır. (1)

Alerjik rinit nasıl anlaşılır? Alerjik rinite sahip olan kişi alerjeni soluduğunda, vücudun bağışıklık sistemi aşağıdaki belirtilerle reaksiyon gösterebilmektedir:

  • Tıkanıklık veya sıkışıklık nedeniyle burun tıkanıklığı
  • Kaşıntı, genellikle burunda, ağızda, gözlerde, boğazda veya ciltte
  • Kabarmış ya da şişmiş göz kapakları
  • Hapşırma
  • Öksürük (2)

Alerjik rinit belirtileri kişiden kişiye göre de değişebilmektedir, ancak genellikle alerjik rinit başlangıcı belirtisi burun tıkanıklığıyla fark edilmektedir. Burun tıkanıklığı ortak bir belirtiyken, bazıları alerjik rinit durumunda belirtileri gözler, kulaklar, boğaz ve ciltte yaşayabilmektedir. Burun tıkanıklığı uyku bozukluklarına da yol açabilmektedir.

Burun: Sulu burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırma, burun kaşıntısı, geniz akıntısı, tat kaybı, yüz basıncı veya ağrı gibi belirtiler yaşanabilmektedir.

Gözler: Kaşıntı, gözlerde kızarıklık, gözlerde kum varmış hissi, gözlerin altındaki cildin şişmesi ve morarması (alerjinin alevlenmesi belirtisidir) belirtileri yaşanabilmektedir. (3)

Boğaz ve kulaklar: Boğaz ağrısı, ses kısıklığı, tıkanıklık veya kulakların uğuldaması, boğazda veya kulaklarda kaşıntı gibi belirtiler yaşanabilmektedir.

Uyku: Burun tıkanıklığı ve ağızdan nefes alma nedeniyle oluşan uyku bozukluğunda, sık uyanma, gündüz yorgunluğu, işi yapma zorluğu gibi belirtiler yaşanabilmektedir.

Yıl boyunca bir alerjene maruz kalınması durumunda, geniz akıntısı, kalıcı burun tıkanıklığı ve kalitesiz uyku baskın belirtiler haline gelebilmektedir. (4)

Alerjik Rinit Türleri

Alerjik rinitin iki türü bulunmaktadır:

Mevsimsel alerjik rinit: Belirtiler ilkbahar ve yaz aylarında ortaya çıkabilmektedir. Genellikle havadaki küf sporlarına ya da ağaçlardan, otlardan veya yabani otlardan gelen polenlere duyarlılıktan kaynaklanmaktadır.

Perennial (yıl boyu) alerjik rinit: Belirtiler yıl boyunca ortaya çıkabilmektedir ve genellikle toz akarlarına, evcil hayvanların tüylerine, hamamböceğine veya küfe karşı varolan duyarlılık sonucu ortaya çıkmaktadır. (5)

Alerjik rinit belirtileri beraberinde aşağıdakilerin yaşanmasına da neden olabilmektedir:

  • Konsantrasyon azalması
  • Sınırlı faaliyetler
  • Karar verme kapasitesinde azalma
  • El ve göz koordinasyonu engelleri
  • Bazı şeyleri hatırlamada zorluklar yaşama
  • Sinirlilik
  • Uyku bozuklukları
  • Yorgunluk
  • Kayıp iş günleri veya okul günleri
  • Daha fazla motorlu taşıt kazası
  • Daha fazla okul ya da iş yaralanması (6)

Çocuklarda Alerjik Rinit Belirtileri

Alerjik rinite sahip olan çocukların ebeveynleri, alerji mevsimi süresince çocuklarının daha huysuz ve huzursuz olduğunu gözlemlemektedir. Çocuklar yaşadıkları belirtileri her zaman sözlü olarak ifade edemeyecekleri için çoğu zaman, rahatsızlıklarını okulda ve evde fiziksel olarak göstermektedir. (7)

Aşağıdakiler, allerjik rinitin en sık görülen belirtileridir. Bununla birlikte, her çocuk farklı belirtiler gösterebilmektedir. Belirtiler aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • Hapşırma
  • Tıkanıklık
  • Burun akıntısı
  • Kaşıntılı burun, boğaz, gözler ve kulaklar
  • Burun kanamaları
  • Burundan gelen temiz mukus

Çok yıllık (Perennial) alerjik rinit sahibi olan çocuklar aşağıda sıralanmış olan diğer sağlık koşullarını da yaşayabilmektedir:

  • Tekrarlayan kulak enfeksiyonları
  • Horlama
  • Ağız yoluyla nefes alma
  • Okulda düşük performans

Alerjik rinit belirtileri çocuklarda diğer durumlara veya tıbbi problemlere benzeyebilmektedir. Tanı için daima çocuğunuzun sağlık uzmanına danışmalısınız. (8)

Alerjik Rinit Nedir?

Alerjik rinit, genellikle alerji veya saman nezlesi olarak adlandırılmaktadır. Hava yoluyla vücuda giren alerjen parçacıklara karşı bağışıklık sisteminin reaksiyon göstermesi sonucu oluşmaktadır. Bağışıklık sistemi vücuda giren bu parçacıklara saldırmakta, sonuç olarak da, hapşırma ve burun akıntısı gibi belirtilere neden olmaktadır.

Alerjisi olan insanlarda genellikle yıllarca belirtileri yaşamaktadır. Yıl boyunca veya belirli zamanlarda sıklıkla belirtiler ortaya çıkabilmektedir. Alerjinin bir sonucu olarak sinüzit ve kulak enfeksiyonları gibi diğer problemler de yaşayabilmektedir. Zamanla, alerjenler kişiyi daha az etkilemeye başlayabilmekte ve belirtiler daha az şiddetli olabilmektedir. (9)

Alerjik Rinit Nedir? hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayınız.

Alerjik Rinit Nedenleri

Alerjik rinit neden olur? Alerjik rinit, bağışıklık sisteminin bazı maddelere karşı reaksiyon göstermesi sonucu oluşmaktadır. Alerjik rinite neden olan maddeler genellikle havada bulunmaktadır ve hava yoluyla vücuda alınmaktadır. Alerjen olarak adlandırılan bu maddeler şunlardır:

  • Çimen, yabani ot ve ağaç polenleri;
  • Ev tozu akar dışkıları
  • Küf sporları
  • Hayvan tüyleri ve daha az sıklıkla hamamböceği pislikleri

Mevsimsel alerjik rinitin nedeni, genellikle ilkbahar ve yaz aylarında ortaya çıkan rüzgârdan etkilenen polenlerdir. Polen sezonunun uzunluğu, yaşadığınız bölgeye ve bitki türlerine bağlıdır. Toz akarı alerjeni ise sürekli alerjik rinitin en yaygın nedenidir. (10)

Alerjik Rinit Nedenleri daha fazlası için

Alerjik Rinit Tedavisi

Alerjik rinit nasıl geçer? Alerjenlerden kaçınılması en iyi tedavi yöntemidir. Diğer yandan, bu genellikle mümkün olamamaktadır. Bir veya daha fazla alerjenden kaçınmanın mümkün olmadığı durumlarda, ilaç ve immünoterapi olmak üzere iki temel tıbbi tedavi yöntemi mevcuttur.

Alerjik rinit için reçetesiz ilaçları çocuklarda kullanmadan önce daima ilaçlarla ilgili doktorunuzdan veya eczacınızdan bilgi almalısınız. Çocuklar küçük yetişkinlerle aynı sisteme sahip değildir. İlaçlara karşı yetişkinlerden daha hassas ve yan etkileri yaşamaya daha eğilimlidir. (11)

Alerjik Rinit Ameliyatı

Ameliyat alerjik rinit tedavisi için çok kullanılmasa da, burun veya sinüslerin fiziksel bir kusurunu düzeltmek için ihtiyaç duyulabilir. Fiziksel sorunlar alerjik riniti tedavi etmeyi zorlaştırabilir. (12)

Alerjik Rinit İçin Hangi Doktora Gidilir?

Alerjik rinit teşhisi ve tedavisi için bir kulak, burun, boğaz (KBB) uzmanına başvurabilirsiniz. (13)

Alerjik Rinit Tedavisi fazlası için tıklayınız