Şeker Koması Tedavisi

Şeker koması, diyabet hastası olan kişiler için tehlikeli hayatı tehdit eden ciddi bir durum olabilmektedir. Şeker koması nasıl geçer? Şeker komasının nedenine bağlı olarak uygulanan tedavi yöntemi şeker komasının yaşanmasına engel olmaktadır.

Şeker komasına yol açan üç temel neden, şiddetli hipoglisemi veya kan şekeri seviyesinin düşmesi, yüksek kan şekeri düzeylerine neden olan diyabetik ketoasidoz ve yüksek kan şekerine neden olan hiperglisemik hiperosmolar durumdur. Bu nedenle, şeker koması bu üç temel nedenin tedavi edilmesi ile kontrol altına alınmaktadır.

Diyabetli bir hasta bilinçsizlik yaşamaya başladığında, ilk yapılacak olan şey kan şekeri testidir. Şeker komasının nedeni hipoglisemi ise, tedavi kan şekeri düzeylerini yükseltmeyi amaçlamaktadır, ancak diğer iki koşulda, amaç kan şekerini düşürmektir. (1)

Hipoglisemi Tedavisi

Hipoglisemi diyabet için kullanılan belirli ilaçlardan (tip 1 veya tip 2 diyabetli kişilerde hipoglisemik meydana gelebilir) kaynaklanıyorsa, bir sağlık uzmanı hipoglisemi oluştuğunda size yardımcı olabilecek birkaç şey önerebilir. Ayrıca, hipoglisemiyi önlemeye yardımcı olmak için şeker hastalığı tedavi planınızda düzenlemeler de yapabilir. (2)

  • İlaç tedavisinde doz ayarlaması
  • Yemek planınızı geliştirmek veya ayarlamak
  • Kan şekeri seviyelerini takip etmek
  • Alkollü içeceklerin tüketimini sınırlandırmak
  • Glikoz tabletleri (dekstroz) veya sert şekerleme taşıma (3)

Birden fazla hipoglisemi atağı yaşarsanız ve diyabetiniz yoksa doktorunuz kan şekerinin neden düştüğünü anlamaya çalışacaktır. Bu bilgiyle bir tedavi planı hazırlayacaktır.

Hipoglisemiyi önlemeye yardımcı olmak için tedavi planına yaşam tarzı değişiklikleri eklenebilir. Ayrıca belirtileri fark ettiğinizde hipoglisemiyi nasıl tedavi edeceğinizi öğrenmeniz gerekecektir.

Hipoglisemi tedavi yöntemleri şunları içerebilir: (5)

  • Kan şekerini takip etme
  • Yemek planını geliştirmek veya ayarlamak için bir diyetisyenle birlikte çalışmak
  • Glikoz tabletleri, sert şekerleme veya diğer atıştırmalıkları taşıma (6)

Hiperglisemi Tedavisi

Yüksek kan şekerinin kontrol altında tutulmasını sağlamak için doktorunuz tarafından reçete edilen tedavileri uygulamak, kandaki glikoz seviyesini dengelemeye yardımcı olacaktır. Doktorunuzun tavsiye ettiği tedaviye yardımcı olması için aşağıdakiler de uygulanabilmektedir: (7)

  • Fiziksel aktivite içinde olun
  • İlaçlarınızı belirtilen şekilde alın
  • Diyabet diyetini takip edin
  • Kan şekeri seviyelerini düzenli olarak kontrol edin (8)

İnsülin programınızdaki ayarlamalar veya kısa etkili bir insülin takviyesi, hiperglisemi kontrolüne yardımcı olabilmektedir. Yüksek kan şekeri seviyesini geçici olarak düzelmesine yardımcı olmak için ekstra bir insülin dozu kullanılabilmektedir. Bu nedenle, yüksek kan şekeri durumu varsa, ne kadar sıklıkta insülin takviyesine ihtiyacınız olduğunu mutlaka doktorunuzdan öğrenmelisiniz. (9)

Diyabetik Ketoasidoz Tedavisi

Diyabetik ketoasidoz ve şeker koması belirtileri yaşanıyorsa, acil serviste veya hastanede tedavi gerekli olabilir. Acil tedavi kan şekerinizi normal aralığa düşürebilir. Tedavide genellikle şunları içermektedir:

  • Sıvı replasmanı
  • Elektrolit replasmanı
  • İnsülin tedavisi (10)

Vücudun kimyası normale döndüğünde, doktor ciddi hipergliseminin neden tetiklenmiş olabileceği ihtimali üzerine düşünülmektedir. Şartlara bağlı olarak, ek tedaviye ihtiyaç duyulabilmektedir.

Doktorunuz bir bakteriyel enfeksiyondan şüpheleniyorsa, antibiyotikleri reçete edebilir. Bir kalp krizi olasıysa, doktorunuz kalbinizin daha fazla değerlendirilmesini tavsiye edebilir. (11)

Diyabetik Hiperglisemik Hiperosmolar Sendrom Tedavisi

Diyabetik hiperglisemik hiperosmolar sendrom nedeniyle oluşan şeker koması ciddi dehidrasyon ve çok yüksek kan şekeri belirtileri ile oluşmaktadır. Tedavi, kan şekeri seviyelerini düşürmek için insülin uygulanmasını, dehidrasyonun düzeltilmesi için ise intravenöz sıvıların verilmesini içermektedir. Sıvılar insülinden en az 30 ile 60 dakika önce verilmelidir. Bazı hastalarda enfeksiyonu temizlemek için antibiyotik tedavisi gerekli olabilmektedir. (12)

Şeker Koması İçin Hangi Doktora Gidilir?

Şeker koması teşhisi ve tedavisi için aile hekimi, dâhiliye uzmanı (iç hastalıkları uzmanı), çocuk doktoru, endokrinolog (metabolizma hastalıkları uzmanı) ve diyetisyenden yardım alabilirsiniz. (13)

Şeker Koması Nedir?

Şeker koması ya da diyabetik koma, bilinç kaybına neden olan ve hayatı tehdit eden bir diyabet komplikasyonu olarak tanımlanmaktadır. Diyabet hastalığı varsa, tehlikeli derecede yükselen kan şekeri yani hiperglisemi veya tehlikeli derecede düşen kan şekeri yani hipoglisemi, şeker komasına yol açabilmektedir.

Kişi şeker komasına girdiğinde canlıdır, ancak manzaraları, sesleri veya diğer uyarı türlerini algılayamamaktadır veya kasıtlı olarak uyarı sinyallerine tepki verememektedir. Tedavi edilmediğinde, diyabetik bir koma ölümcül sonuçlara neden olabilmektedir.

Şeker komasının korkutucu sonuçlara neden olabileceği ihtimali bulunsa da, gerekli önlemleri almak için adımlar takip edilebilmektedir. Diyabet hastalığı için oluşturulan tedavi planına uymak durumu kontrol altında tutmayı sağlamaktadır. (14)

Şeker Koması Belirtileri

Şeker koması nasıl anlaşılır? Belirtiler hastanın sahip olduğu şeker hastalığı tipine bağlı olarak değişebilmektedir. Şeker koması başlangıcında genellikle birçok belirti ortaya çıkmaktadır. Yüksek ve düşük kan şekeri seviyelerine bağlı şeker komasında belirtiler farklılık gösterebilmektedir.

Düşük kan şekeri (hipoglisemi) nedeniyle oluşan şeker koması belirtileri şunlardır:

  • Anksiyete
  • Zayıflık
  • Yorgunluk
  • Baş dönmesi
  • Mide bulantısı
  • Karışıklık
  • Ani acıkma
  • Konuşma zorluğu
  • Artan terleme

Yüksek kan şekeri (hiperglisemi) nedeniyle oluşan şeker koması belirtileri şunlardır:

  • Susuzluğun artması
  • İdrar sıklığının artması
  • Ağız kuruluğu
  • Karın ağrısı
  • Artan kalp atış hızı
  • Mide bulantısı
  • Uyuşukluk
  • Yorgunluk
  • Meyveli nefes kokusu (15)

Şeker Koması Nedenleri

Şeker koması neden olur? Şeker hastalığı olan kişilerde ortaya çıkan şeker komasının başlıca nedenleri ya kan şekeri seviyesinin çok düşmesi ya da kan şekeri seviyesinin çok yükselmesidir. Diğer bir neden ise şeker hastalığı nedeniyle ortaya çıkan bazı komplikasyonlardır.

Şeker hastası olan kişilerde şeker komasının en yaygın üç nedeni şunlardır:

  • Şiddetli hipoglisemi (düşük kan şekeri)
  • Diyabetik ketoasidoz
  • Hiperglisemik hiperosmolar sendrom (16)